Tampilkan postingan dengan label UNESTIL. Tampilkan semua postingan
Tampilkan postingan dengan label UNESTIL. Tampilkan semua postingan

Senin, 11 Mei 2009

SORUMUTUK ESTIDANTES TIMOR LESTE
HO MENISTRU ESTRANGEIRO TIMOR LESTE
iha Otel Shangri-La Surabaya

Iha segunda feira dia 11 de Maio 2009, iha sorumutu ida entre menistro estranjeiro (ME) Timor Leste, embaisador Timor Leste ba Indonesia ho estudantes Timor oan sira iha hotel Shangri-La Surabaya. ME iha ninia liafuan uluk haksolok tebes bele hasoru malu ho estudantes Timor oan sira iha Indonesia, liu-liu ho estudantes sira iha Surabaya, Malang no Kediri Jawa Timur. Iha sorumutuk ne'e ME esplika barak kona ba situasaun iha rai laran no mos relasaun entre TL ho nasaun seluk. Sorumutuk ne tuir orario tuir lolos komesa iha tuku 17:30 maibe tamba ME iha programa ida, nedunia adianta tiha ba tuku 19:30, i remata iha 21:00. Iha topik tolu nebe mak ME hato'o hanesan politika iha rai laran, ekonomia, no kona ba sosial. ME hateten katak oras ne dadauk politik iha rai laran lao diak ba da-daun ona. Maske dala ruma iha konfrontasaun oituan entre nai ulun sira, maibe geralmente buat hotu la'o tuir nia dalan duni. Ekonomia Timor oras ne komesa diak ba da-daun. Estadu mos ajuda dadauk ona ferik no katuas sira, iha nebe fulan-fulan ferik no katuas sira simu 30 dollars Americano. No seitor seluk-seluk nebe mak dezemvolve ba dadauk, hanesan salario nebe mak aumenta tan ba fungsionario sira. Kona ba moris sosial, povu komesa moris hakmatek ba dadaun ona, krije hanesan iha 2006, oras ne bele dehan kontrolado ona.
ME mos esplika kona ba opurtunidade Timor Leste atu tama iha membru ASEAN. Iha ne'e ME hateten katak membru ASEAN sira aseita ona, i perpara tan fatin ida ba nasaun ida tan atu sai membru asean nian. Nasaun ne mak Timor Leste. Iha informasaun barak mak estudantes sira hetan no hatene husi dialogo ne. liu-liu kona vida estudante sira nia iha Indonesia. Snhr Embaisador mos esplika barak kona ba lalaok embaisada nia iha Indonesia, no oinsa relasiona nebe iha entre embasaida ho departamento sira balun iha Indonesia hanesan Imigrasaun no minesterio edukasaun.
Mai hau, sorumutuk ida ne'e positivu tebes, i valor nebe boot tebes mai estudante tomak nudar futuru nasaun Timor nian. "Ohin ami nia tempu atu servisu no lori nasaun ne ba oin, aban imi nia tempu" liafuan ne tenik husi ME wainhira atu remata dialogo.

Jumat, 17 April 2009

SORUMUTUK HO SENHOR LUIS GUTERRES
Atase ba departamentu edukasaun iha Indonesia

Ohin loron 17 Abril 2007, senhor Luis atase edukasaun RDTL iha Indonesia mai halo visita no sorumutu ho estudantes Timor oan sira iha Surabaya. Senhor Luis mai hamutuk ho ni-nia staff Luluk. Sorumutuk ne'e komesa iha tuku 15:30 WIB to'o tuku 18:30. Agenda ba sorumutuk ne maka koalia konaba tratamentu visa, surat ijin belajar husi DikTi, alih status, nomos konaba beasiswa. Iha ne'e senhor Luis esplika liu konaba beasiswa i senhora Luluk koalia liu konaba surat ijin belajar, no alih status. Dialogo nebe mak entre estudantes no senhor Luis la'o ho diak. Estudantes sira mos iha preokupasaun barak, liu-liu konaba beasiswa. Iha dialogo ne'e senhor Luis hateten katak, prosesu besasiswa nebe durante ne'e la'o barak liu mak hasai ba sira nebe mak atu ba eskola iha fatin sira hanesan Australia, Estadu Unidos, Brazil, Portugal, no fatin barak tan nebe mak koalia lian ingles no portugues. Estudantes sira nebe mak mai eskola iha Indonesia, estadu la tau ba prioridade ida. Iha fali parte seluk, senhor Luis mos hatete katak, prosesu atu hetan beasiswa, liu-liu ida nebe mak fo husi estadu Timor, tengki ba tuir prova iha Timor. Durante ne'e, osan nebe mak estudantes sira simu, liu-liu ba estudantes Timor oan sira iha Surabaya mak hanesan osan subsidi nebe mak simu iha tinan kotuk liu ba. Ida ne'e mos sai ho prosesu no tenpu nebe mak naruk tebes. Tebes katak, birokrasi no sistema nebe mak oras ne daudaun iha estadu Timor, liu-liu iha minesterio edukasaun ne susar tebes i berbelit-belit. Senhor Luis mos husu atu estudantes tomak bele aktif iha organisasaun nia laran, hodi nune estadu Timor liu husi embaixada bele kontrola estudantes sira ho didiak.
Iha tempo ne mos, senhor Luis esplika konab defficuldades nebe mak sira hetan iha embaixada RDTL nian iha Jakarta. Hahu husi orsamentu nebe la iha liu to'o ba buat ki'ik let sira hanesan tinta ba printer nebe mak la iha. Timor ne quitado tebes. Wainhira hato'o dificuldades hirak ne'e, estudantes balun simu hasoru katak, tuir lo-los buat hirak ne'e problema interna iha embaixada nian, la'os mai ke'e sai fali iha estudantes sira nia let. Maibe senhor Luis hatan katak, lia fuan hirak ne'e la'os atu taka falta, maibe hakarak atu hateten deit dificuldade sira nebe mak sira hetan durante sira halao sira nia knar no responsabilidade iha embaixada RDTL iha Jakarta.
Sorumutuk ne'e remata ho liafuan ikus husi Chefi UNESTIL ir. Eliud De Jesus, nebe husu atensaun ba senhor Luis atu la haluha katak iha Surabaya mos iha estudantes Timor oan lubuk ida. I fo hanoin mos katak, nai ulun sira nebe mak servisu iha embaixada Timor iha Jakarta la taka matan mai estudantes sira iha Surabaya.